اسپارتینا (Spartina)؛ تیرزپاتاید برای مدیریت وزن
اسپارتینا (Spartina) نام تجاری داروی تیرزپاتاید (Tirzepatide) است که توسط شرکت تحقیقاتی و تولیدی سیناژن تولید می‌شود. تیرزپاتاید با اثر هم‌زمان بر گیرنده‌های GIP و GLP-1 به تنظیم قند خون، کاهش اشتها و مدیریت وزن کمک می‌کند.
اسپارتینا به‌صورت تزریق زیرجلدی و معمولاً یک بار در هفته استفاده می‌شود و در دوزهای مختلف در دسترس است. این دارو در درمان دیابت نوع ۲، مدیریت وزن در افراد واجد شرایط و درمان آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی کاربرد دارد.
اسپارتینا چیست؟
اسپارتینا حاوی ماده مؤثره تیرزپاتاید است. تیرزپاتاید یک داروی با اثر دوگانه است که گیرنده‌های GIP و GLP-1 را فعال می‌کند.
این عملکرد می‌تواند باعث:
- کاهش اشتها
- افزایش احساس سیری
- کاهش مصرف غذا
- بهبود کنترل قند خون
- کمک به مدیریت وزن
شود.
اسپارتینا از نظر ماده مؤثره همان تیرزپاتاید است که در داروهای شناخته‌شده‌ای مانند Mounjaro و Zepbound نیز استفاده می‌شود؛ با این حال، اسپارتینا محصول تولیدشده توسط شرکت سیناژن در ایران است.
موارد مصرف اسپارتینا
بر اساس اطلاعات رسمی محصول، اسپارتینا در موارد زیر کاربرد دارد:
۱. کنترل دیابت نوع ۲
اسپارتینا می‌تواند در کنار رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی برای کنترل قند خون افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گیرد.
۲. مدیریت وزن
تیرزپاتاید با تأثیر بر مسیرهای تنظیم اشتها می‌تواند به کاهش مصرف غذا و مدیریت وزن کمک کند. استفاده از آن برای مدیریت وزن باید بر اساس شرایط فرد و نظر پزشک انجام شود.
۳. آپنه انسدادی خواب
طبق اطلاعات رسمی اسپارتینا، تیرزپاتاید برای درمان آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی نیز کاربرد دارد.
نحوه عملکرد اسپارتینا
تیرزپاتاید با تحریک هم‌زمان گیرنده‌های GIP و GLP-1 بر فرآیندهای مرتبط با اشتها و تنظیم قند خون اثر می‌گذارد.
از مهم‌ترین اثرات آن می‌توان به افزایش احساس سیری و کاهش اشتها اشاره کرد. این دارو همچنین در تنظیم قند خون نقش دارد و به همین دلیل در درمان دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار می‌گیرد.
دوزهای اسپارتینا
اسپارتینا در دوزهای مختلف عرضه می‌شود:
| دوز |
مقدار دارو |
کاربرد کلی |
| اسپارتینا ۲.۵ میلی‌گرم |
۲.۵ mg |
دوز اولیه در بسیاری از برنامه‌های درمانی |
| اسپارتینا ۵ میلی‌گرم |
۵ mg |
دوز نگهدارنده/افزایش‌یافته طبق نظر پزشک |
| اسپارتینا ۷.۵ میلی‌گرم |
۷.۵ mg |
دوز بالاتر |
| اسپارتینا ۱۰ میلی‌گرم |
۱۰ mg |
دوز بالاتر |
| اسپارتینا ۱۲.۵ میلی‌گرم |
۱۲.۵ mg |
دوز بالاتر |
| اسپارتینا ۱۵ میلی‌گرم |
۱۵ mg |
بالاترین دوز موجود |
دوز مناسب برای هر فرد باید توسط پزشک تعیین شود و افزایش یا تغییر دوز نباید به‌صورت خودسرانه انجام شود. اسپارتینا در دو شکل قلم از پیش‌پرشده و فیزیوجکت ارائه می‌شود.
قلم اسپارتینا و فیزیوجکت چه تفاوتی دارند؟
قلم اسپارتینا حاوی چهار دوز دارو است و برای یک دوره چهار هفته‌ای یک بیمار طراحی شده است.
در مقابل، فیزیوجکت اسپارتینا یک ابزار دارورسان خودکار یک‌بارمصرف است و هر فیزیوجکت برای یک نوبت تزریق طراحی شده است. هر دو شکل دارویی در دوزهای مشخص اسپارتینا عرضه می‌شوند.
روش مصرف اسپارتینا
اسپارتینا معمولاً هفته‌ای یک بار و در یک روز ثابت از هفته به صورت تزریق زیرجلدی استفاده می‌شود.
محل‌های مناسب تزریق شامل:
- شکم
- قسمت خارجی و بالایی ران
- بخش پشتی و خارجی بازو
است. برای تزریق صحیح باید دستور پزشک و راهنمای رسمی داخل بسته‌بندی محصول رعایت شود.
عوارض احتمالی اسپارتینا
مانند هر دارویی، اسپارتینا نیز ممکن است باعث بروز عوارض جانبی شود. عوارض گوارشی از مواردی هستند که ممکن است در طول درمان مشاهده شوند.
برای کمک به کنترل علائم گوارشی، در اطلاعات رسمی محصول توصیه‌هایی مانند:
- مصرف وعده‌های غذایی کوچک‌تر
- انتخاب غذاهای سبک و زود‌هضم
- نوشیدن آب کافی
- افزایش تدریجی دوز طبق دستور پزشک
ذکر شده است.
در صورت بروز علائم شدید یا غیرمعمول، باید با پزشک یا داروساز مشورت شود.
چه افرادی نباید از اسپارتینا استفاده کنند؟
مصرف اسپارتینا در افراد دارای حساسیت به تیرزپاتاید یا سایر اجزای دارو ممنوع است.
همچنین در صورت وجود سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC) یا سندروم نئوپلازی متعدد اندوکرین نوع ۲ (MEN2) نباید از این دارو استفاده شود.
در صورت داشتن سابقه پانکراتیت، مشکلات شدید گوارشی مانند گاستروپارزی شدید، برخی مشکلات چشمی مرتبط با دیابت یا مصرف انسولین و داروهای سولفونیل‌اوره، پیش از مصرف باید پزشک در جریان قرار گیرد.
اسپارتینا در بارداری و شیردهی
مصرف اسپارتینا در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. در دوران شیردهی نیز تصمیم درباره مصرف دارو باید توسط پزشک و با درنظرگرفتن شرایط مادر و نوزاد انجام شود.
در صورت بارداری، تصمیم به بارداری یا شیردهی، حتماً پزشک معالج خود را مطلع کنید.
شرایط نگهداری اسپارتینا
اسپارتینا باید:
- در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد و داخل یخچال نگهداری شود.
- از یخ‌زدگی محافظت شود.
- در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرد.
- دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
- در صورت تغییر رنگ، کدر شدن محلول، مشاهده ذرات یا آسیب‌دیدگی قلم/فیزیوجکت استفاده نشود.
- پس از تاریخ انقضا مصرف نشود.
اگر یک نوبت اسپارتینا را فراموش کردیم چه کنیم؟
طبق راهنمای رسمی محصول، اگر ۴ روز یا کمتر از زمان تزریق گذشته باشد، می‌توان دوز فراموش‌شده را به محض یادآوری تزریق کرد و سپس برنامه معمول را ادامه داد.
اگر بیش از ۴ روز گذشته باشد، دوز فراموش‌شده باید نادیده گرفته شود و دوز بعدی در زمان معمول تزریق شود.
برای جبران دوز فراموش‌شده نباید دوز دو برابر مصرف شود. در صورت تغییر روز تزریق، فاصله بین دو دوز باید حداقل ۳ روز باشد.
جدول مشخصات محصول اسپارتینا
| مشخصات |
توضیحات |
| نام محصول |
اسپارتینا (Spartina) |
| ماده مؤثره |
تیرزپاتاید (Tirzepatide) |
| گروه دارویی |
آگونیست گیرنده‌های GIP و GLP-1 |
| تولیدکننده |
شرکت تحقیقاتی و تولیدی سیناژن |
| شکل دارویی |
محلول تزریقی |
| روش مصرف |
تزریق زیرجلدی |
| دفعات مصرف |
معمولاً یک بار در هفته |
| دوزهای موجود |
۲.۵، ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵ و ۱۵ میلی‌گرم |
| موارد مصرف |
دیابت نوع ۲، مدیریت وزن و آپنه انسدادی خواب در افراد واجد شرایط |
| شکل عرضه |
قلم از پیش‌پرشده و فیزیوجکت |
| شرایط نگهداری |
یخچال، ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد |
| ماده فعال |
Tirzepatide |
| نیاز به تجویز پزشکی |
بله؛ مصرف باید تحت نظر پزشک باشد |
سبد خریدتان خالی است